Τα Φαγιούμ

 Στη δεκαετία του 1880 πλήθος από πανέμορφα πορτρέτα εμφανίσθηκαν στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η προέλευση τους προέρχονταν από το Φαγιούμ, μία περιοχή της Αιγύπτου. Από αυτά ένα μεγάλο μέρος βρισκόταν στα χέρια του αυστριακού εμπόρου έργων τέχνης και αρχαιοτήτων Theodor Graf, ενώ περισσότερα στοιχεία είναι εκείνα που έφερε στο φως ο αρχαιολόγος W.M.Flinders Petrie. Το Φαγιούμ είναι μια πλούσια σε βλάστηση κοιλάδα, 60 χιλιόμετρα νότια από από το Κάιρο, στην δυτική όχθη του Νείλου, όπου Έλληνες και εξελληνισμένοι κάτοικοι της περιοχής έθαβαν τους νεκρούς τους. 

Τους τρείς πρώτους αιώνες μ,Χ, όχι μόνο στο Φαγιούμ αλλά και σε άλλες περιοχές της ρωμαίικής  Αιγύπτου. , οι νεκροί ταριχεύονταν, και στις μούμιες τους, στο ύψος του προσώπου, προστίθενταν προσωπογραφίες, ζωγραφισμένες σε ξύλο ή στο πανί του σάβανου. 

Ο εικονιζόμενος ή  η εικονιζόμενη έπρεπε να είναι όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστική διότι αυτό ανταποκρίνονταν έμμεσα στην πεποίθηση των αρχαίων Αιγυπτίων ότι η απεικόνιση εξασφαλίζει στον νεκρό την αθανασία.  

Τα πορτρέτα αυτά ,κατά βάση, είναι προϊόντα της ελληνικής νατουραλιστικής παράδοσης . Είναι τόσο αληθοφανή που ο θεατής νοιώθει να επικοινωνεί άμεσα με τον εικονιζόμενο.

Σας παραθέτω την εμπειρία της Ευφροσύνης  Δοξιάδη (είναι η συγγραφέας του ΠΟΡΤΡΕΤΑ ΤΟΥ ΦΑΓΙΟΥΜ από όπου άντλησα σημαντικές πληροφορίες)

"Η εμπειρία που είχα κάποτε στο Βερολίνο με έπεισε για την εγγενή δύναμη που διαθέτουν ορισμένα από αυτά τα πρόσωπα. Έχοντας μείνει μόνη σ' ένα χώρο αποθήκευσης με είκοσι περίπου πορτρέτα, μόλις η πόρτα έκλεισε πίσω μου, είχα την πολύ παράξενη αίσθηση ότι.....δεν ήμουν μόνη, παρόλο που οι προσωπογραφίες δεν βρίσκονταν πια πάνω στις μούμιες, εξέπεμπαν , ωστόσο , την ενέργεια ζωντανών ανθρώπων"

Δείτε διάφορα Πορτρέτα Φαγιούμ